25 Nisan 2018 Çarşamba

Siyasetname (Yorum) - Nizamülmülk



KÜNYE

Kitabın Adı: Siyasetname
Kitabın Türü: Siyaset
Yazarı: Nizamülmülk
Yayınevi: Antik Yayınları
Sayfa Sayısı: 236
Baskı Yılı: 2014

TANITIM BÜLTENİ
Her şeyin kanlı ve kirli bir iktidar imgesinde odaklandığı modern zamanların en metanetli kavramlarından biridir siyaset. Modern siyasetin doğası, egemen olma ve sahiplik güdüsünü aşırı biçimde kışkırtır.  
Böyle bir dönemde “bilgelik sanatı” olarak siyasetin esaslı metinlerinden biri, ünlü Selçuklu veziri Nizamülmülk’ün olan Siyasetnamesi daha da çok önem kazanıyor. Alp Arslan Melik Şah’ın saltanat devirlerinde devlet idaresinin zirvesinde bulunan Nizamülmülk, bir tür anayasa sayılabilecek bu eserle yüzyıllar öncesinden sesleniyor.

KİTABIN YORUMU
#kitapyorumu #okudumbitti
Sevgili arkadaşlar Selçuklu tarihiyle alakalı eserler okuyunca doğal olarak veziri Nizamülmülk’ü merak ettiğim için Siyasetname kitabını okudum. İlk bölümde eserin yazılış nedenine değinilmiş. Genç Sultan Melikşah’ın onuruna yazılmasının dışında ele alınan konular çerçevesinde ayetlere, hadislere ve menkıbelere yer verilmiş. Aynı zamanda bir nasihat kitabı da diyebiliriz. Evvela Sultan’a Allah’ın bahşettiği bu padişahlık için şükretmesi gerektiğini salık veriyor. Ardından amillerin (hukuk erbabı) ve vezirlerin durumuna değiniyor. Haksızlık eden bir kadıyla ilgili bir hikâye var. Bir genç hacca gitmeye niyet eder ve varını yoğunu kadıya emanet eder. Fakat döndüğünde kadı emanetleri vermediği gibi kendisini tanımamazlıktan gelir. Sultan tebdili kıyafet gezen casuslar bu gencin ağzından bu duruma şahit olur ve derhal padişaha bildirirler. Padişahta düşünür, taşınır. İşi araştırmaya karar verir. Kadı hakkında söylenenler doğrudur. Hemen mağdur genci çağırır. Ona on gün sonra kadının yanına uğrayıp emanetleri istemesini, kadının da kendine vereceğini temin eder. Peşine kadıyı huzuruna çağırtır. Ona büyük miktar da bir servet emanet edeceğini falan zamanda da geri alacağını söyler. Kadı böyle bir teklife çok sevinir ve çabucak kabul eder. On gün sonra mağdur genç kadının makamına gider, emanetleri ister. Kadı gencin kendisini padişaha şikâyet edeceğinden endişe ettiği için emanetleri ona geri verir. Ardından padişahin vaat ettiği serveti almak için saraya gider. Birde ne görsün mağdur genç oradadır. Ben bu hikâyeyi çok beğendim. Çünkü direk yargılamaktansa işi çözmek için ince ince düşünüyor ki, en güzeli. Bu menkıbenin peşine padişah halkından haberdar olması için pek çok gizli görevde adamının olmasını tavsiye eder. Çünkü ahirette halk Sultan’dan yapılan haksızlıklar için hesap soracaktır. Sonra ki bölümlerde, yazılı ve sözlü emirlerin nasıl yapılması gerektiğine, ulakların güvenirliliğine, padişahın sohbet edebileceği nedimlerin olmasına, yapılacak işlerde istişarenin önemine, maliyenin düzenlenmesine, kölelerin hukukuna, sefer aletlerinin yapımına, söylenilen lakapların derecesine dikkat çeker. Aslında çok fazla husus varda. Burada hepsine tek tek değinmem çok uzun zaman alacağı için kısaca belirtmek istedim. Tarihe ilgi olanlara kesinlikle tavsiye ederim. Biraz ağır ilerliyor ama çok güzel. Çeviri açısından iyi olmadığını söyleyebilirim, dilerseniz Türkiye İş Bankası Kültür Yayınlarından alıp okuyabilirsiniz. 

0 yorum:

Yorum Gönder