28 Mayıs 2017 Pazar

Aynalar (Yorum) - Eduardo Galeano


KÜNYE

Kitabın Adı: Aynalar
Kitabın Türü: Sosyolojik Deneme
Yazarı: Eduardo Galeano
Yayınevi: Sel Yayıncılık
Sayfa Sayısı: 381
Baskı Yılı: 2016

TANITIM BÜLTENİ
Eduardo Galeano imzalı bir kitabın kapağını çevirmek üzereyseniz, bilmeniz gereken bir gerçek var: bu kitap alıştığınız kitaplara hiç benzemez. İster öykü, ister deneme, ister anlatı, türü ne olursa olsun, Galeano anlattıkları kadar anlatma biçimini de önemseyen, muhalif bir edebiyatçı.
"İnsanların, özellikle de Latin Amerika halkının mustarip olduğu unutkanlıkla savaşmak için" yazdığını belirten Eduardo Galeano, Chavez, Obama'ya Latin Amerika'nın Kesik Damarları kitabını hediye etmeden önce de çok tanınan, çok okunan bir yazardı. Ama bu olay, onun tüm dünyada çok satanlar listelerine girmesine yol açtı.
Eduardo Galeano'nun son kitabı Aynalar, eski çağlardan günümüze uzanan dünya tarihini kısa öyküler, denemelerle anlatan, şimdiye dek alıştıklarınızdan çok farklı, çok renkli, çok muhalif bir tarih kitabı. Eduardo Galeno Aynalar'la dünyaya bakışınızı değiştirmeyi vaat ediyor.

KİTABIN YORUMU
Biterken...
Arkadaşlar cidden kitabın isminin altında "Neredeyse Evrensel Bir Tarih" yazılmış. Gerçekten geçmiş yüzyıllardan günümüze, eski ve yeni devletlerin politikalarından tutunda bahtsız hayatlara kadar yazar pek çok konuyu, olayı ve kişiyi araştırıp gözlerimizin önüne sermiş. "Neredeyse Evrensel Bir Tarih" tanımına uyan bir şey daha var, o da ne kadar felsefe, araştırma ve sosyoloji kitabı okuduysam Türklere, Türklerin getirdiği yeniliklere ya da yaşam koşullarına hiç değinilmiş olmaması. Eduardo Galeano'da aynı mantıktan hareket etmiş. Diğer yazarlardan farklı olarak Galeano'un bunu seçmesindeki sebep tarihte yapılan zulümleri kaleme almış olması. Bu açıdan bakarsak vicdanlı ve merhametli bir milletiz. Kitabın içerisinde Türk kelimesinin geçtiği birkaç yer var. Bir tanesi yediğimiz mısırı ilk etapta Türkler ürettiği için Türk tanesi olarak anılması. Diğeri malum çiçek aşısını Türkler 16. yüzyılda buldu. Hatta Lady Montagu çocuğunun çiçek hastalığından kurtarmak için bizden aşı alıyor. Kendi ülkesine götürüyor. Ama Türkler'den geliyor diye itibar etmiyorlar. Bir daha 17. yüzyıllarda bir çiftçi sayesinde bulunuyor, o da bir kölesine uygulayarak. Son olarak da Türk saraylarını resmeden oryantalistlerin kadınları aşağıladıklarını ama tam aksine kadınların miras gibi birçok hakka Türklerde rastlandığını belirtiyor. Yazar Türkiye'ye hiç gelmiş mi bilmiyorum ama gelmiş olsaydı herhalde bu kitabı daha farklı yazardı.
Kitabın içinde öyle yerler var ki, yemin ederim beddua etmeden okumak çok zor. Afrikalı yerliler, Aztekler, Mayalar, Kızılderililer, Aborjinler, Güney Amerika'daki ırklar hangileri medeniyet getireceğiz diye yağmalanmamış ki! İngilizler, Fransızlar, Almanlar'ın gerçekten göz göre halen bu mantığı sürdürmeleri ise ayrı bir psikopatlık. Yakın dönemden ırklarda var el attıkları. Araplar, Filistin, Irak, Ürdün, Libya ve Afganistan hepsine medeniyet getirdiler. Milyarlar insanı en acımasız şekilde katlettiler. Köle ettiklerine yaptıklarına değinmiyorum bile. Çekin elinizi kendi halinde yaşayan insanların elinden. Para kazanmak için ilk önce köle ticareti daha sonra uyuşturucu ticareti bitmiyor iğrenç düzenleri. Hele de Hristiyan misyonerler yok mu köleler üçlü teslisi kabul etmiyor diye cayır cayır yakmak nedir? Rosa Maria adındaki Afrika'lı kölenin yaşadıklarını okuyunca insanlık dışına çıkmanın neler getirdiğini daha iyi anlayacaksınız. Kitapta değinilen bazı konuları başka kitaplarda okuduğumdan bana şaşırtıcı gelmedi. Ayrıca tarihe adı geçmiş şahısların bir kısmını da karışık biyografilerde okumuştum. Kitabın genel hattında bize anlatmaya çalıştığı şey bize kadar ulaşan yüzlerce bilginin dönüşerek geldiği. Örneğin Nikola Tesla'yı dahi olarak biliyoruz peki savundukları? Ya da Mark Twain'in kölelik üzerine olumlu söylevleri. Bence en çok sizi şaşırtacak olan ise Krisitof Kolomb'tan önce Amerika'ya Doğu milletlerinin keşfettiği. Ama biz insanları olduğu gibi kabul ettiğimizden dokunmadan kendi vatanımıza döndük. Diğer milletlerin ve kendimizin tarihte nerede durduğunu merak edenlere bu sosyolojik araştırma kitabını ısrarla okumasını tavsiye ederim.

0 yorum:

Yorum Gönder