12 Nisan 2017 Çarşamba

Ölümü Küçümseme (Yorum) - Marcus Tullius Çiçero



KÜNYE

Kitabın Adı: Ölümü Küçümseme, Tusculum Tartışmaları 1
Kitabın Türü: Felsefe
Yazarı: Marcus Tullius Cicero
Yayınevi: Doğu Batı Yayınları
Sayfa Sayısı: 96
Baskı Yılı: 2016

TANITIM BÜLTENİ
Roma siyasi tarihinin en çalkantılı günlerinde etkin bir siyasi figür, hatip olarak öne çıkan Cicero, Latincenin felsefi açıdan zenginleşmesi ve Yunan felsefesinde ele alınan ciddi ve seçkin konuların bu dilde aktarılmasında yaptığı katkılarla özellikle Yunanca felsefi kavramların Latincedeki karşılıklarını bulmak suretiyle- Batı felsefe tarihinin de en önemli mihenk taşlarından biri olmuştur.



Roma dilinin tüm inceliklerine hâkimiyeti, Yunan felsefesi ve düşüncesi hakkındaki çok yönlü bilgisi ve toplumsal sınıflar arası uyuma büyük önem veren cumhuriyetçi, seçkin bir Romalı olarak eserlerinde takip edilebilen Roma'nın tarihi, siyaseti, hukuk anlayışı, yaşam tarzları, edebiyatı ve dünya görüşleriyle döneminin gerçek bir tanığıdır. Aynı zamanda Cicero'nun eserleri, Yunan ve Roma kültürleri ve düşüncesi arası geçişlilikleri gözlemlemek ve kıyaslamalar yapmak bakımından da önemli birer kaynaktır.
Tusculanae Disputationes, beş kitabın birleşmesinden oluşur. Ölümü Küçümseme, Cicero'yu derinden sarsan kızı Tulla'nın ölümü üzerine kaleme aldığı felsefi bir denemedir ve ilk kitaptır. Başta Akademiacılar, Epikurosçular ve Stoacılar olmak üzere, ölüm karşısında ve ruhun ölümsüzlüğü gibi konularda çeşitli felsefe okullarının görüşlerini değerlendirdikten sonra kendi düşüncesini ortaya koyar. Felsefe bir teselli verebilir mi, ölüme küçümseyerek bakabilmek mümkün mü ya da ölüme hazırlık, insanın ebedî evine geçiş gibi konularda çocuğunun yasını tutan tarihsel bir kişiliğin soğukkanlı ve derin düşüncelerinin birer takdimidir bu kitap.



KİTABIN YORUMU
Arkadaşlar dışarıdan bakıldığında felsefe kitabı olduğu için okumasının zor olduğu düşünülse de merak etmeyin, yayınevi kitabı kısa tutmuş. Sadece 90 sayfa. Ben bu yayınevinden çıkan Seneca'nın "Hoşgörü Üzerine" kitabını okumuş ve çok beğenmiştim. Seneca düşüncelerini düzyazı şeklinde aktarmıştı. Çiçero ise Sokrates'in ve Platon'un yöntemi olan diyalog yani sohbet şeklinde yazmayı tercih etmiş. Bu açıdan kitabın sayfalarında bir usta, çırak ilişkisi var. Okurken güzelde gidiyor hani. Okumayı zorlaştıran tek bir şey var o da, Çiçero'nun kendi tarihinden örnekler vererek “Ölümü” hikâyelerle anlatması. Çünkü eğer onun yaşadığı dönem ya da bir önceki dönem hakkında bir bilginiz yoksa isimler ve mekânlar size yabancı gelebilir. Bu hususta ölümü anlama, anlamladırma da karışıklık yaratabiliyor. Son olarak Seneca bir öğretmen, eğitmendi. Ama Çiçero bir siyasetçi olduğundan konuları irdelerken bu yönü de kitapta ağır basıyor.

Konusuna gelirsek; ölümü; bedenin ölümü ve ruhun ölümü diye ikiye ayıranlara karşı çıkıyor. Platon’dan hareketle ölümsüz olduğunu, bir mana da ölümle birlikte de yaşamın son bulmadığını o yüzden de ölümün küçümsememesi gerektiği vurguluyor. Felsefeye ilgi duyanlara veya felsefe okuyanlara tavsiye ederim. Fakat genel geçer bir bilgim olsun diye okuyacaksınız bence zamanını boşa harcamayın. Sonuçta felsefe bu, deruni bilgi ve ilgi lazım.

“Pek çok düşünür tam tersini kanıtlamaya çalışır ve sanki idama mahkûm edilen ruhları ölümle cezalandırırlar; ruhların ölümsüzlüğünün onlara niçin inanılmaz geldiğinin bedeni olmayan bir ruhun nasıl olduğunu anlayamamalarının ve düşünce yoluyla kavrayamamalarının dışında başka herhangi bir nedeni yoktur. Bedendeki ruhun nasıl, hangi görünümde, ne büyüklükte, nerede olduğunu sanki gerçekten anlayabiliyorlar da.” Ölümü Küçümseme - Marcus Tullius Çiçero

0 yorum:

Yorum Gönder